Gelelim sarhoşluğun dijital boyutuna. İnsan normalde eski sevgilisine yazmak için üç gün düşünüp sonunda vazgeçebilir. Birkaç kadehten sonra ise uzun zamandır görmediği kişiye şu mesajı göndermeyi mantıklı bulabilir:
"Uyudun mu?"
Saat 03.16.
Karşı taraf uyuyor olabilir. Hatta telefonu kapalı, başka şehirde veya hayatının en huzurlu uykusunda olabilir. Ama mesajı gönderen kişi, o an iletişim kurmanın evrensel bir hak olduğunu düşünüyor olabilir.
Sarhoşken mesaj atmak, sosyal medyada paylaşım yapmak, tartışmaya girmek veya önemli kararlar vermek risklidir. Çünkü o anki duygular yoğunlaşabilir, sonuçları değerlendirme becerisi zayıflayabilir ve söylenen sözler ertesi gün farklı görünebilir.
Pratik bir yöntem deneyin: Telefonu güvendiğiniz ayık bir arkadaşınıza verin veya bildirimleri kapatıp kendinizden biraz uzağa koyun. İçinizden birine yazmak geliyorsa mesajı notlara kaydedin ve ertesi gün yeniden okuyun.
Ertesi sabah mesaj hâlâ mantıklı geliyorsa daha sakin bir kafayla karar verebilirsiniz.
Peki, hiç düşündünüz mü? Gerçekten söylemek istediğimiz şeyler neden çoğu zaman gece yarısından sonra acil hâle geliyor? Bazen alkol, bastırdığımız duyguları ortaya çıkarmaktan çok, onları değerlendirmeden harekete geçmemize neden olabilir.
Duygularınızı önemseyin ama her duyguyu anında eyleme dönüştürmek zorunda olmadığınızı da hatırlayın.
Yazma
6. Kusma ve Mide Bulantısı: Kahramanlık Değil, Güvenlik Zamanı
Sarhoşluk denince akla gelen en yaygın sorunlardan biri mide bulantısıdır. Alkol mideyi tahriş edebilir ve kusmaya yol açabilir. Böyle bir durumda yapılacak şey, kişinin durumunu hafife almamak ve özellikle bilinç düzeyini takip etmektir.
Kişi tamamen uyanıksa oturur pozisyonda kalması ve kendisini zorlamadan dinlenmesi yardımcı olabilir. Kusuyorsa yalnız bırakılmamalıdır. Bilinci bulanıklaşan veya yutma güçlüğü çeken birine su ya da yiyecek vermek tehlikelidir; bunlar solunum yoluna kaçabilir.
Bir de arkadaş gruplarının geleneksel önerisi vardır:
"Bir şeyler ye, alkolü emer!"
Yemek yemek, içilmiş alkolü sonradan vücuttan çıkarmaz. Alkolün emilimi ve etkisi tüketilen miktara, içme hızına, yemek durumuna ve kişisel özelliklere göre değişir. Yemek, alkol alınmadan önce veya alkol tüketimi sırasında emilimi yavaşlatabilir; fakat mevcut sarhoşluğu ortadan kaldıran bir tedavi değildir.
Kişi tekrar tekrar kusuyorsa, bilinci bulanıklaşıyorsa, uyandırılamıyorsa veya solunumu değişiyorsa evde çözüm aramak yerine 112'yi arayın.
Unutmayın, amaç mideyle pazarlık yapmak değil, kişinin güvende kalmasını sağlamaktır.
7. Sarhoşken Duygusal Konuşmalar: Her His Bir Karar Değildir
Bazı insanlar sarhoş olduklarında daha neşeli, bazıları daha hassas, bazılarıysa beklenmedik ölçüde öfkeli olabilir. Yıllardır konuşulmayan aile meseleleri açılabilir, eski kırgınlıklar gündeme gelebilir veya normalde kolayca çözülebilecek bir anlaşmazlık büyük bir tartışmaya dönüşebilir.
Diyelim ki arkadaşınız masada otururken birden "Kimse beni anlamıyor!" dedi.
Bir başka arkadaş hemen çözüm üretmeye başlayabilir: "O zaman yarın herkesi toplayıp konuşuyoruz. Önce sorunu belirleyelim, sonra çözüm planı çıkaralım."
Diğeri ise "Şu an çok dolmuş gibisin. İstersen biraz sakinleşelim, seni dinliyorum" diyebilir.
İlk yaklaşım pratik bir yol haritası sunarken ikincisi duygusal güven sağlamayı hedefler. İkisi de değerli olabilir. Ancak sarhoşluk sırasında büyük kararlar almak veya yoğun bir tartışmayı çözmeye çalışmak çoğu zaman verimli değildir.
İnsanların iletişim biçimleri cinsiyetlerinden çok kişiliklerine, deneyimlerine ve içinde bulundukları duruma bağlıdır. Stratejik davranan bir kadın, empatik yaklaşan bir erkek veya hem dinleyen hem çözüm üreten biri aynı ortamda bulunabilir.
Bu nedenle bir arkadaşınız duygusal konuşmaya başladığında hemen onu susturmak ya da her söylediğini gerçek kabul ederek tartışmayı büyütmek yerine, konuşmayı güvenli ve sakin bir noktada tutmaya çalışın.
"Bu konuyu önemsiyorum. İstersen yarın daha dinçken yeniden konuşalım" cümlesi, birçok gereksiz tartışmayı önleyebilir.
Üstelik sabah konuşmak, duyguların önemsiz olduğu anlamına gelmez. Tam tersine, onları daha sağlıklı değerlendirebilmek için zaman tanımaktır.
8. Sarhoşken Para Harcamayın, Büyük Kararlar Vermeyin
Sarhoşluk yalnızca duyguları değil, risk değerlendirmesini de etkileyebilir. Bir anda internetten pahalı bir ürün satın almak, arkadaşlara hesabı ödemek için yarışmak, tanımadığınız birine para göndermek veya ertesi gün pişman olacağınız bir anlaşmaya girmek bu durumun örnekleridir.
Gece boyunca kendinizi yatırım dehası gibi hissedebilirsiniz. Hatta yıllardır almak istemediğiniz ürünü bir anda hayatınızın en önemli ihtiyacı olarak görebilirsiniz.
Sabah kargo bildirimini görünce ise ekonomik sistemin aslında sizi hedef aldığını düşünmeye başlayabilirsiniz.
Bunun için basit bir kural belirleyin: Alkol aldığınızda para transferi, büyük alışveriş, yatırım işlemi ve önemli sözleşmeler gibi kararları erteleyin. Kartınızın harcama sınırlarını önceden düzenlemek veya alışveriş uygulamalarından çıkış yapmak da işe yarayabilir.
Aynı yaklaşım iş hayatında da geçerlidir. Patronunuza uzun bir istifa mesajı göndermek, iş arkadaşınızla hesaplaşmak veya gece yarısı kurumsal gruba düşüncelerinizi dökmek yerine not alın ve ertesi gün yeniden değerlendirin.
Bazen en akıllıca strateji, hiçbir şey yapmamaktır.
9. Güvenli Eve Dönüş Planı Yapın
Eğlenceli bir gecenin sonunda en çok ihtiyaç duyulan şeylerden biri, önceden düşünülmüş bir ulaşım planıdır. Çünkü sarhoşluk başladıktan sonra mantıklı kararlar vermek zorlaşabilir.
Gece dışarı çıkmadan önce şu küçük hazırlıkları yapabilirsiniz:
- Dönüş için taksi, toplu taşıma veya ayık bir sürücü seçeneğini belirleyin.
- Güvendiğiniz bir arkadaşınızla birlikte hareket edin.
- Telefonunuzun şarjını kontrol edin.
- Kalacağınız yer konusunda önceden anlaşın.
- İçeceğinizi gözetimsiz bırakmayın ve tanımadığınız kişilerden gelen içeceklere karşı dikkatli olun.
- Kendinizi beklediğinizden çok daha kötü hissederseniz yardım istemekten çekinmeyin.
Özellikle içtiğiniz miktarla açıklanamayacak kadar hızlı sersemleme, belirgin bilinç bulanıklığı veya olağandışı uyku hâli yaşarsanız içeceğinize başka bir maddenin karıştırılmış olabileceğini de göz önünde bulundurun. Güvendiğiniz birine ve mekân görevlisine haber verin; güvenli bir yere geçin ve gerektiğinde acil tıbbi yardım isteyin. Tanımadığınız biriyle yalnız kalmayın.
Burada mesele paranoyak olmak değil, kendi güvenliğiniz üzerinde söz sahibi olmaktır.
Ayrıca sarhoşluk, cinsel yakınlaşma konusunda güvenilir karar verme veya rıza gösterme kapasitesini etkileyebilir. Bir kişinin bilinci bulanıksa, kendisini ifade edemiyorsa ya da ne olup bittiğini değerlendiremiyorsa bunu onay olarak yorumlamak doğru değildir. Herkesin sınırlarına saygı göstermek, gecenin en önemli kurallarından biridir.
"Uyudun mu?"
Saat 03.16.
Karşı taraf uyuyor olabilir. Hatta telefonu kapalı, başka şehirde veya hayatının en huzurlu uykusunda olabilir. Ama mesajı gönderen kişi, o an iletişim kurmanın evrensel bir hak olduğunu düşünüyor olabilir.
Sarhoşken mesaj atmak, sosyal medyada paylaşım yapmak, tartışmaya girmek veya önemli kararlar vermek risklidir. Çünkü o anki duygular yoğunlaşabilir, sonuçları değerlendirme becerisi zayıflayabilir ve söylenen sözler ertesi gün farklı görünebilir.
Pratik bir yöntem deneyin: Telefonu güvendiğiniz ayık bir arkadaşınıza verin veya bildirimleri kapatıp kendinizden biraz uzağa koyun. İçinizden birine yazmak geliyorsa mesajı notlara kaydedin ve ertesi gün yeniden okuyun.
Ertesi sabah mesaj hâlâ mantıklı geliyorsa daha sakin bir kafayla karar verebilirsiniz.
Peki, hiç düşündünüz mü? Gerçekten söylemek istediğimiz şeyler neden çoğu zaman gece yarısından sonra acil hâle geliyor? Bazen alkol, bastırdığımız duyguları ortaya çıkarmaktan çok, onları değerlendirmeden harekete geçmemize neden olabilir.
Duygularınızı önemseyin ama her duyguyu anında eyleme dönüştürmek zorunda olmadığınızı da hatırlayın.
Yazma
6. Kusma ve Mide Bulantısı: Kahramanlık Değil, Güvenlik Zamanı
Sarhoşluk denince akla gelen en yaygın sorunlardan biri mide bulantısıdır. Alkol mideyi tahriş edebilir ve kusmaya yol açabilir. Böyle bir durumda yapılacak şey, kişinin durumunu hafife almamak ve özellikle bilinç düzeyini takip etmektir.
Kişi tamamen uyanıksa oturur pozisyonda kalması ve kendisini zorlamadan dinlenmesi yardımcı olabilir. Kusuyorsa yalnız bırakılmamalıdır. Bilinci bulanıklaşan veya yutma güçlüğü çeken birine su ya da yiyecek vermek tehlikelidir; bunlar solunum yoluna kaçabilir.
Bir de arkadaş gruplarının geleneksel önerisi vardır:
"Bir şeyler ye, alkolü emer!"
Yemek yemek, içilmiş alkolü sonradan vücuttan çıkarmaz. Alkolün emilimi ve etkisi tüketilen miktara, içme hızına, yemek durumuna ve kişisel özelliklere göre değişir. Yemek, alkol alınmadan önce veya alkol tüketimi sırasında emilimi yavaşlatabilir; fakat mevcut sarhoşluğu ortadan kaldıran bir tedavi değildir.
Kişi tekrar tekrar kusuyorsa, bilinci bulanıklaşıyorsa, uyandırılamıyorsa veya solunumu değişiyorsa evde çözüm aramak yerine 112'yi arayın.
Unutmayın, amaç mideyle pazarlık yapmak değil, kişinin güvende kalmasını sağlamaktır.
7. Sarhoşken Duygusal Konuşmalar: Her His Bir Karar Değildir
Bazı insanlar sarhoş olduklarında daha neşeli, bazıları daha hassas, bazılarıysa beklenmedik ölçüde öfkeli olabilir. Yıllardır konuşulmayan aile meseleleri açılabilir, eski kırgınlıklar gündeme gelebilir veya normalde kolayca çözülebilecek bir anlaşmazlık büyük bir tartışmaya dönüşebilir.
Diyelim ki arkadaşınız masada otururken birden "Kimse beni anlamıyor!" dedi.
Bir başka arkadaş hemen çözüm üretmeye başlayabilir: "O zaman yarın herkesi toplayıp konuşuyoruz. Önce sorunu belirleyelim, sonra çözüm planı çıkaralım."
Diğeri ise "Şu an çok dolmuş gibisin. İstersen biraz sakinleşelim, seni dinliyorum" diyebilir.
İlk yaklaşım pratik bir yol haritası sunarken ikincisi duygusal güven sağlamayı hedefler. İkisi de değerli olabilir. Ancak sarhoşluk sırasında büyük kararlar almak veya yoğun bir tartışmayı çözmeye çalışmak çoğu zaman verimli değildir.
İnsanların iletişim biçimleri cinsiyetlerinden çok kişiliklerine, deneyimlerine ve içinde bulundukları duruma bağlıdır. Stratejik davranan bir kadın, empatik yaklaşan bir erkek veya hem dinleyen hem çözüm üreten biri aynı ortamda bulunabilir.
Bu nedenle bir arkadaşınız duygusal konuşmaya başladığında hemen onu susturmak ya da her söylediğini gerçek kabul ederek tartışmayı büyütmek yerine, konuşmayı güvenli ve sakin bir noktada tutmaya çalışın.
"Bu konuyu önemsiyorum. İstersen yarın daha dinçken yeniden konuşalım" cümlesi, birçok gereksiz tartışmayı önleyebilir.
Üstelik sabah konuşmak, duyguların önemsiz olduğu anlamına gelmez. Tam tersine, onları daha sağlıklı değerlendirebilmek için zaman tanımaktır.
8. Sarhoşken Para Harcamayın, Büyük Kararlar Vermeyin
Sarhoşluk yalnızca duyguları değil, risk değerlendirmesini de etkileyebilir. Bir anda internetten pahalı bir ürün satın almak, arkadaşlara hesabı ödemek için yarışmak, tanımadığınız birine para göndermek veya ertesi gün pişman olacağınız bir anlaşmaya girmek bu durumun örnekleridir.
Gece boyunca kendinizi yatırım dehası gibi hissedebilirsiniz. Hatta yıllardır almak istemediğiniz ürünü bir anda hayatınızın en önemli ihtiyacı olarak görebilirsiniz.
Sabah kargo bildirimini görünce ise ekonomik sistemin aslında sizi hedef aldığını düşünmeye başlayabilirsiniz.
Bunun için basit bir kural belirleyin: Alkol aldığınızda para transferi, büyük alışveriş, yatırım işlemi ve önemli sözleşmeler gibi kararları erteleyin. Kartınızın harcama sınırlarını önceden düzenlemek veya alışveriş uygulamalarından çıkış yapmak da işe yarayabilir.
Aynı yaklaşım iş hayatında da geçerlidir. Patronunuza uzun bir istifa mesajı göndermek, iş arkadaşınızla hesaplaşmak veya gece yarısı kurumsal gruba düşüncelerinizi dökmek yerine not alın ve ertesi gün yeniden değerlendirin.
Bazen en akıllıca strateji, hiçbir şey yapmamaktır.
9. Güvenli Eve Dönüş Planı Yapın
Eğlenceli bir gecenin sonunda en çok ihtiyaç duyulan şeylerden biri, önceden düşünülmüş bir ulaşım planıdır. Çünkü sarhoşluk başladıktan sonra mantıklı kararlar vermek zorlaşabilir.
Gece dışarı çıkmadan önce şu küçük hazırlıkları yapabilirsiniz:
- Dönüş için taksi, toplu taşıma veya ayık bir sürücü seçeneğini belirleyin.
- Güvendiğiniz bir arkadaşınızla birlikte hareket edin.
- Telefonunuzun şarjını kontrol edin.
- Kalacağınız yer konusunda önceden anlaşın.
- İçeceğinizi gözetimsiz bırakmayın ve tanımadığınız kişilerden gelen içeceklere karşı dikkatli olun.
- Kendinizi beklediğinizden çok daha kötü hissederseniz yardım istemekten çekinmeyin.
Özellikle içtiğiniz miktarla açıklanamayacak kadar hızlı sersemleme, belirgin bilinç bulanıklığı veya olağandışı uyku hâli yaşarsanız içeceğinize başka bir maddenin karıştırılmış olabileceğini de göz önünde bulundurun. Güvendiğiniz birine ve mekân görevlisine haber verin; güvenli bir yere geçin ve gerektiğinde acil tıbbi yardım isteyin. Tanımadığınız biriyle yalnız kalmayın.
Burada mesele paranoyak olmak değil, kendi güvenliğiniz üzerinde söz sahibi olmaktır.
Ayrıca sarhoşluk, cinsel yakınlaşma konusunda güvenilir karar verme veya rıza gösterme kapasitesini etkileyebilir. Bir kişinin bilinci bulanıksa, kendisini ifade edemiyorsa ya da ne olup bittiğini değerlendiremiyorsa bunu onay olarak yorumlamak doğru değildir. Herkesin sınırlarına saygı göstermek, gecenin en önemli kurallarından biridir.