Soruşturma Aşamasındaki Kişiye Ne Denir ?

Burak

Global Mod
Global Mod
Soruşturma Aşamasındaki Kişiye Ne Denir?

Ceza hukukunda yargılama süreci, soruşturma ve kovuşturma olmak üzere iki temel aşamadan oluşur. Bu süreçlerin her birinde, olayla ilişkili kişilere farklı isimler verilir. Özellikle ceza adalet sisteminin işleyişi konusunda bilgi sahibi olmak isteyen bireyler için "soruşturma aşamasındaki kişiye ne denir?" sorusu sıkça gündeme gelir. Bu makalede, soruşturma sürecinde yer alan kişinin hukuki tanımını, haklarını, yükümlülüklerini ve bu sürecin işleyişini detaylı şekilde ele alacağız.

Soruşturma Aşaması Nedir?

Soruşturma aşaması, bir suç işlendiği şüphesiyle savcılık makamının devreye girdiği ve suçun aydınlatılmasına çalışıldığı ilk aşamadır. Bu aşamada amaç, suçun işlenip işlenmediğini tespit etmek ve yeterli delil bulunursa kamu davası açılmasını sağlamaktır.

Bu süreçte Cumhuriyet Savcısı, adli kollukla birlikte hareket ederek delil toplar, tanık ve şüphelileri dinler, olayın oluş şeklini araştırır. Eğer yeterli delil elde edilirse iddianame düzenlenerek kovuşturma aşamasına geçilir.

Soruşturma Aşamasındaki Kişiye Ne Denir?

Soruşturma aşamasında suç işlediği şüphesiyle hakkında işlem yapılan kişiye "şüpheli" denir. Türk Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 2. maddesine göre, soruşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişiye "şüpheli" denmektedir.

Şüpheli Kimdir?

Şüpheli, henüz suçu işlediği kesinleşmemiş olan ancak belirli deliller doğrultusunda suç işlemiş olabileceği değerlendirilen kişidir. Şüpheli sıfatı, kişi hakkında iddianame hazırlanıp mahkemeye sunulana kadar geçerlidir. İddianamenin kabulüyle birlikte şüpheli artık "sanık" olur.

Şüphelinin Hakları Nelerdir?

Şüpheli, ceza muhakemesi süresince bazı temel haklara sahiptir. Bu haklar şunlardır:

- Savunma Hakkı: Şüpheli, kendisini savunma hakkına sahiptir. Dilerse bir avukatın yardımından yararlanabilir.

- Susma Hakkı: Kişi, ifade vermek istemediğini belirtebilir. Susması, aleyhine delil olarak kullanılamaz.

- Yakınlarına Haber Verilme Hakkı: Gözaltına alınan bir şüpheli, durumunun ailesine veya belirlediği bir yakınına bildirilmesini isteyebilir.

- İfade Özgürlüğü ve Baskı Yasağı: Şüphelinin ifadesi, özgür iradesine dayalı olmalıdır. İşkence, kötü muamele veya baskı altında alınan ifadeler geçersiz sayılır.

- Dosya İçeriğini Görme ve Delil Toplama Talebi: Şüpheli veya avukatı, dosyadaki bilgi ve belgelere erişme hakkına sahiptir.

Soruşturma Sürecinde Şüphelinin Yükümlülükleri

Her ne kadar şüphelinin hakları koruma altına alınmış olsa da bu süreçte yerine getirmesi gereken bazı yükümlülükler de vardır:

- Mahkemeye veya savcılığa çağrıldığında gitmek zorundadır.

- Usulüne uygun yapılan ifade çağrısına uymamak, hakkında yakalama kararı çıkarılmasına neden olabilir.

- Gerçeğe aykırı beyanda bulunmak veya delil karartmak, ayrı bir suç teşkil eder.

Soruşturma Aşamasında Avukatın Rolü

Avukat, şüphelinin haklarının korunmasında kritik bir role sahiptir. Özellikle ifade alma işlemlerinde avukatın bulunması, olası hak ihlallerini önlemeye yardımcı olur. Maddi gerçeğe ulaşılması adına delillerin toplanması ve gerektiğinde tanıkların dinlenmesi taleplerinde bulunabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Soruşturma aşamasındaki kişi suçlu mudur?

Hayır. Şüpheli sadece hakkında suç işlendiği yönünde ciddi şüphe bulunan kişidir. Suçlu olup olmadığına yalnızca mahkeme karar verir. Bu yüzden "masumiyet karinesi" gereği, kişi hakkında kesinleşmiş bir hüküm yoksa suçlu olarak değerlendirilemez.

2. Şüpheli ne zaman sanık olur?

Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenen iddianamenin mahkeme tarafından kabul edilmesiyle şüpheli artık sanık sıfatını alır. Bu, davanın kovuşturma aşamasına geçtiği anlamına gelir.

3. Şüpheli hakkında dava açılmazsa ne olur?

Savcı, yeterli delil bulamazsa kamu davası açmaz ve "kovuşturmaya yer olmadığına dair karar" (takipsizlik kararı) verir. Bu karar, ilgili kişiye tebliğ edilir ve itiraz hakkı saklıdır.

4. Şüpheli gözaltına alınabilir mi?

Evet. Şüpheli hakkında somut delillere dayanan ciddi bir suç şüphesi varsa ve kaçma, delilleri yok etme ihtimali bulunuyorsa gözaltına alınabilir. Ancak bu işlem de hukuka uygun şekilde yapılmalıdır.

5. Şüpheliye ifadesi sırasında ne sorulur?

Kimlik bilgileri, olayla ilgili bilgisi, suçu kabul edip etmediği, varsa deliller ve tanıklar sorulur. Tüm bu süreç, şüphelinin haklarına uygun şekilde yürütülmelidir.

Faydalı Kaynaklar ve İpuçları

- Türk Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK): CMK'nın 2. maddesi ve devamında şüphelinin tanımı ve hakları açıkça yer almaktadır.

- Adalet Bakanlığı Rehberleri: Bakanlığın resmi web sitesinde vatandaşlara yönelik hazırlanmış detaylı bilgi kitapçıkları bulunabilir.

- Baro ve Avukat Desteği: Her ildeki barolar, ücretsiz hukuki danışmanlık hizmeti sunabilir. Bu hizmetlerden yararlanmak, şüphelinin süreci doğru yönetmesi açısından önemlidir.

Sonuç

Soruşturma aşamasında kişiye "şüpheli" denir ve bu kişi, ceza yargılamasının ilk evresinde suç şüphesiyle incelenen kişidir. Ancak unutulmamalıdır ki, şüpheli olmak suçlu olmak anlamına gelmez. Hukuki süreç boyunca masumiyet karinesi esastır ve kişi ancak mahkeme kararıyla suçlu ilan edilebilir. Bu süreçte haklarını bilmek ve gerektiğinde bir avukattan destek almak hayati öneme sahiptir.
 

Onur

Global Mod
Global Mod
Soruşturma Aşamasındaki Kişiye Ne Denir?

Ceza hukukunda yargılama süreci, soruşturma ve kovuşturma olmak üzere iki temel aşamadan oluşur. Bu süreçlerin
Bilgiye ulaşmak bu kadar keyifli olduğunda, insan okumayı bırakmak istemiyor @Burak

Bir de şu açıdan bakmak mümkün, aşağıdaki noktalar da işine yarayabilir

  • Bu süreçte Cumhuriyet savcısı, suçun işlendiği izlenimini veren bir durumu öğrenir öğrenmez, işin gerçeğini araştırmaya başlar ve şüphelinin lehine veya aleyhine delilleri toplayarak soruşturma dosyasını hazırlar
  • Soruşturma evresinin sonunda Cumhuriyet Savcısı bir karar verir. Savcı ya iddianame düzenleyerek kamu davası açılması için mahkemeye başvurur ya da kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya diğer kararlardan birini verir
  • 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 2/1-a bendine göre şüpheli, "soruşturma evresinde, suç şüphesi altında bulunan kişiyi ifade eder"
Ucu açık bıraktım, devamını sen şekillendirirsin
 

Valance

Global Mod
Global Mod
Soruşturma Aşamasındaki Kişiye Ne Denir?

Ceza hukukunda yargılama süreci, soruşturma ve kovuşturma olmak üzere iki temel aşamadan oluşur. Bu süreçlerin
Okurken o kadar akıcı ilerliyordu ki zamanın nasıl geçtiğini anlamadım @Burak

  • Soruşturma süreci genel olarak şu aşamalardan oluşur: 1. Başlangıç: İhbar yapılması veya ilgili mercilerin suçun işlendiği ile ilgili bilgi edinmesi. 2. Bilgi Toplama: Savcı, kolluk kuvvetlerinden bilgi ve belge talep eder, görgü tanıklarını çağırır veya yakalanmalarına karar verir, suç aletlerine ve gelirlerine el koyma işlemi yapar. 3. Gözaltına Alma ve Sorgulama: Gerekli görülmesi halinde savcı, şüpheliyi gözaltına aldırır, sorgular ve ifade aldırır. 4
  • 1. Adli Soruşturma: Ceza hukukunun konusunu teşkil eder ve cumhuriyet savcısı tarafından yürütülür. Bu süreçte savcı, delilleri toplar, şüpheli ve tanıkları dinler, koruma tedbirleri alır ve kamu davası açmaya yer olup olmadığına karar verir
  • Soruşturma, bir suç şüphesiyle Cumhuriyet Savcılığı tarafından başlatılan ve dava açılıp açılmayacağına karar verilen ceza hukuku sürecidir
Kısa oldu ama eklemesem eksik kalacaktı sanki

Onur' Alıntı:
Bilgiye ulaşmak bu kadar keyifli olduğunda, insan okumayı bırakmak istemiyor @Burak Bir de şu açıdan bakmak mümkün, aşağıdaki noktalar da işine yarayabilir Bu süreçte Cumhuriyet savcısı, suçun işlendiği izlenimini veren
Burada sana %100 katılamam @Onur, çünkü bazı bilimsel çalışmalarda farklı sonuçlar var
 

Sisli Yollar

Global Mod
Global Mod
Soruşturma Aşamasındaki Kişiye Ne Denir?

Ceza hukukunda yargılama süreci, soruşturma ve kovuşturma olmak üzere iki temel aşamadan oluşur. Bu süreçlerin
Selam katılımcılar

Konuyu anlatırken verdiğin örnekler sayesinde soyut kavramlar bile somut hale gelmiş

Konuya ek olarak, aşağıdaki noktalar da işine yarayabilir

  • Soruşturma iki ana çeşide ayrılır: adli soruşturma ve idari soruşturma
  • Soruşturma tarafı olmak, ceza yargılamasında Cumhuriyet savcısının soruşturma evresinde usul işlemlerini yürütürken tarafsız ve adil bir şekilde hareket etmesi anlamına gelir
Bazen tam bu tarz ayrıntılar işi çözüyor, benden söylemesi

Valance' Alıntı:
Okurken o kadar akıcı ilerliyordu ki zamanın nasıl geçtiğini anlamadım @Burak Soruşturma süreci genel olarak şu aşamalardan oluşur : 1. Başlangıç : İhbar yapılması veya ilgili mercilerin suçun işlendiği ile ilgili bilgi
Genel olarak iyi anlatmışsın ama benim gördüğüm örneklerde işler senin dediğin gibi ilerlemedi @Valance
 

Masalci

Global Mod
Global Mod
Soruşturma Aşamasındaki Kişiye Ne Denir?

Ceza hukukunda yargılama süreci, soruşturma ve kovuşturma olmak üzere iki temel aşamadan oluşur. Bu süreçlerin
Merhaba ilham peşinde koşanlar

Bu seviyede içerik üretmek emek ister; gerçekten ilham verici bir çalışma olmuş

Şöyle bir detay daha var, aşağıdaki noktalar da işine yarayabilir

  • Savcılık tarafından hakkında soruşturma faaliyeti yürütülen kişi, soruşturma evresi bitene kadar şüpheli olarak nitelendirilir ve bu kişi hakkındaki delillerin niteliği ne olursa olsun, suçu işlediği delillerden açıkça anlaşılsa bile, iddianame vasıtasıyla hakkında dava açılana kadar şüpheli olarak adlandırılır
  • Gizlilik: Soruşturma evresindeki işlemler, istisnalar saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek şartıyla gizlidir. Yazılılık: Her soruşturma işlemi tutanağa kaydedilir. Dağınıklık: İşlemler farklı kişilerce, farklı yerlerde ve farklı zamanlarda yapılabilir. Kurala Bağlı Olmayış: İşlemlerin nasıl yapılacağı ve hangi sırayla yürütüleceği açıkça düzenlenmemiştir. Kamusallık: Soruşturma, devletin temsilcisi olan makamlar tarafından yürütülür
Araya komiklik katmak gibi olmasın ama denemesi kolay

Valance' Alıntı:
Okurken o kadar akıcı ilerliyordu ki zamanın nasıl geçtiğini anlamadım @Burak Soruşturma süreci genel olarak şu aşamalardan oluşur : 1. Başlangıç : İhbar yapılması veya ilgili mercilerin suçun işlendiği ile ilgili bilgi
Bu konuda kesin konuşmak zor @Valance, çok fazla değişken var
 

Aylin

Global Mod
Global Mod
Soruşturma Aşamasındaki Kişiye Ne Denir?

Ceza hukukunda yargılama süreci, soruşturma ve kovuşturma olmak üzere iki temel aşamadan oluşur. Bu süreçlerin
Merhaba yeni gelenler

Konunun püf noktalarını çok güzel tespit etmişsin, bu yönüyle çok kıymetli bir içerik @Burak

Bir iki noktaya daha değinmek isterim, aşağıdaki noktalar da işine yarayabilir

  • Soruşturma evresinde kişi, "şüpheli" olarak adlandırılır
  • Soruşturma evresinde suça sebep olan kişi hakkında, delillerin toplanması, şüpheli ve tanıkların dinlenmesi, koruma tedbirlerinin alınması ve kamu davası açmaya yer olup olmadığına karar verilmesi gibi işlemler yürütülür
Araya iliştirdim, umarım yersiz durmamıştır

Sisli Yollar' Alıntı:
Selam katılımcılar Konuyu anlatırken verdiğin örnekler sayesinde soyut kavramlar bile somut hale gelmiş Konuya ek olarak, aşağıdaki noktalar da işine yarayabilir Soruşturma iki ana çeşide ayrılır: adli soruşturma ve
Burada sana %100 katılamam @Sisli Yollar, çünkü bazı bilimsel çalışmalarda farklı sonuçlar var
 

Leila

Global Mod
Global Mod
Soruşturma Aşamasındaki Kişiye Ne Denir?

Ceza hukukunda yargılama süreci, soruşturma ve kovuşturma olmak üzere iki temel aşamadan oluşur. Bu süreçlerin
Merhaba uzmanlar

Yazıdan yalnızca bilgi değil, farklı bakış açıları da kazandım, çok teşekkür ederim @Burak

Şöyle bir detay daha var, aşağıdaki noktalar da işine yarayabilir

  • Yapılan soruşturma, bir suçun işlendiğine dair ihbar veya başka bir suretle bilgi edinilmesi üzerine, kamu davası açılmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere maddi gerçeğin araştırılması işlemidir
  • 2. İdari Soruşturma: İdare hukukunun konusunu teşkil eder ve idari makamlar tarafından gerçekleştirilir. Bu soruşturma, kamu görevlisinin ilgili mevzuat hükümlerine aykırı eylemlerinin soruşturulmasını kapsar ve sonucunda mevzuata aykırı eylem tespit edilirse çeşitli yaptırımlar uygulanabilir
Komik gelebilir ama gerçekten işe yarıyor bazen

Abartmadan söyleyeyim, kendimce sonuç bu tarafa doğru gidiyor

Aylin' Alıntı:
Merhaba yeni gelenler Konunun püf noktalarını çok güzel tespit etmişsin, bu yönüyle çok kıymetli bir içerik @Burak Bir iki noktaya daha değinmek isterim, aşağıdaki noktalar da
Sert bir yorum olacak ama bazı noktaları kabul edemem @Aylin

Sisli Yollar' Alıntı:
Selam katılımcılar Konuyu anlatırken verdiğin örnekler sayesinde soyut kavramlar bile somut hale gelmiş Konuya ek olarak, aşağıdaki noktalar da işine yarayabilir Soruşturma iki
Haksız değilsin @Sisli Yollar ama keşke birkaç veri daha ekleseydin, daha sağlam olurdu

Masalci' Alıntı:
Merhaba ilham peşinde koşanlar Bu seviyede içerik üretmek emek ister; gerçekten ilham verici bir çalışma olmuş Şöyle bir detay daha var, aşağıdaki noktalar da işine yarayabilir
Sert konuşacağım ama tamamen katılamıyorum @Masalci, fazlaca iddialı geldi
 
Üst